![]() | |
|
Chúa Nhật II Thường Niên - Năm A
Is
49,3.5-6; 1Cr 1,1-3; Ga 1,29-34 An Phong op : Tôi Xin Chứng Thực G. Nguyễn Cao Luật op : Lời Chứng Về Con Chiên Fr. Jude Siciliano, op. : Đây Là Đấng Xóa Tội Trần Gian Giacôbê Phạm Văn Phượng op : Chiên Thiên Chúa G. Nguyễn Hải Phương op : Đây Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa bỏ tội trần gian
Tôi
Xin Chứng Thực Gioan Tẩy giả được Chúa gọi và trao sứ mệnh làm tiền hô giới thiệu "Chiên Thiên Chúa". Ơn gọi và sứ mệnh đó thâu tóm tất cả một cuộc đời và một con người như Gioan. Ông đă hoàn thành cuộc đời ḿnh, dù bên ngoài có vẻ bi đàt, một cách trọn vẹn và anh dũng. Nơi Gioan, ta thấy được ư nghĩa của một con người sống ơn gọi và thi hành sứ mệnh. Ơn gọi khác với nghề nghiệp. Đă là một ơn gọi th́ vững bền và không phải là một công việc để kiếm tiền, để vinh vang, hay để được điều ǵ; nhưng chỉ v́ đó là ư nghĩa của đời ḿnh, không làm được th́ đời không c̣n ư nghĩa. Sứ mệnh th́ không phải là công tác. Đă là sứ mệnh th́ không phải là chuyện vui chơi, không phải là chuyện "nhiệm ư" nhưng là một thúc bách mănh liệt. Gioan đă sống trọn vẹn với ơn gọi của ḿnh, cả một cuộc đời sống trong sa mạc, để chuẩn bị cho ơn gọi ông đă lănh nhận từ khi c̣n trong bụng mẹ. Gioan đă chu toàn trọn vẹn sứ mệnh của ḿnh, thẳng thắn nói ḿnh không phải là Đấng thiên sai, chấp nhận "Ngài đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi"; và "xin chứng thực rằng chính Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn". Gioan xứng đáng với lời Chúa phán trong Isaia, bài đọc 1 : "Ngươi là tôi trung của Ta; Ta sẽ dùng ngươi để biểu lộ vinh quang". Khi nhận ra ơn gọi của đời ḿnh, người ta sẽ không c̣n tâm trạng đứng núi này trông núi kia; nhưng vui với ơn gọi của ḿnh và sống chỉ để thực hiện ơn gọi đó. Chẳng hạn ơn gọi giáo dân, ơn gọi làm cha, làm mẹ... Khi lănh nhận một sứ mệnh, người ta dám hy sinh tầt cả, dám chịu đựng tất cả để hoàn thành sứ mệnh của đời ḿnh. Chẳng hạn sứ mệnh giáo dục con cái... Mọi người kitô hữu, dù trong hoàn cảnh nào và với khả năng nào, đều có thể "biểu lộ vinh quang của Thiên Chúa"; như thế, chúng ta cũng có thể nhận ra ơn gọi và sứ mệnh của Chúa trao ban cho mỗi người. Cuộc đời chúng ta có "công chính" hay không là do ta có trung tín với ơn gọi; và có quyết tâm thi hành sứ mệnh đă lănh nhận hay không. Lạy Chúa, Xin dùng con làm khí cụ b́nh an của Chúa. Để con đem yêu thương vào nơi oán thù đem thứ tha vào nơi lăng nhục đem an ḥa vào nơi tranh chấp đem chân lư vào chốn lỗi lầm. Để con đem tin kính vào nơi nghi nan, đem trông cậy vào nơi thất vọng. Để con dọi ánh sáng vào nơi tối tăm đem niềm vui đến chốn u sầu. (Thánh Phanxico Assisi)
THA
THỨ Chưa bao giờ nhân loại cần đến sự tha thứ như bây giờ. Nhân loại đứng trước một thách đố lớn lao. Một là tha thứ hai là chết. Bởi vậy cần phải t́m về nguồn cội của sự thứ tha để thấy được hướng đi tới cho toàn thể nhân loại. CHIÊN THIÊN CHÚA. Đức Giêsu đă được ông Gioan Tẩy giả giới thiệu: “Đây là Chiên Thiên Chúa” (Ga 1:29) Ông đă công bố cho mọi người biết về bản chất sứ mệnh của Đức Giêsu, đồng thời nói lên tất cả t́nh yêu tuyệt vời nơi con người kỳ diệu ấy. T́nh yêu Thiên Chúa mang một chiều cạnh thực tế vô cùng lớn lao. Đă đến lúc Thiên Chúa không thể che dấu ḷng bao dung vô bờ bến của ḿnh nữa. Chính ông Gioan đă mạnh mẽ làm chứng ơn cứu độ đă đến với con người Đức Giêsu. Nói khác, đă đến lúc Thiên Chúa tha thứ cho nhân loại. Ai có thể tha thứ cho nhân loại nếu không phải là Thiên Chúa ? Tha thứ là một việc vô cùng khó khăn. Bởi vậy, Thiên Chúa đă phải chuẩn bị rất kỹ cho công cuộc lớn lao đó. Chính ông Gioan đă nêu lên tất cả chiều kích siêu việt và sức mạnh kỳ diệu nơi con người sẽ thực hiện công cuộc cứu độ : “Tôi đă thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người.” (Ga 1:32) Đó là dấu chỉ cho ông thấy “người đó chính là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần.” (Ga 1:33) H́nh ảnh lộng lẫy đó cũng mạc khải Ba Ngôi Thiên Chúa hợp lực với nhau để tha thứ cho nhân loại. Không có sức mạnh Thánh Linh, không thể thực hiện được công cuộc tha thứ. Chỉ có phép rửa trong Thánh Thần mới thực sự mang lại ơn tha thứ cho nhân loại. Đó là nét trổi vượt của thời kỳ Tân Ước. Chính ông Gioan đă thú nhận : “Chính Người là Đấng tôi đă nói khi bảo rằng : Có người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, v́ có trước tôi.” (Ga 1:30) Trổi hơn v́ chính “Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn” (Ga 1:34) để thực hiện tất cả ư muốn ḥa giải của Thiên Chúa. Trổi hơn v́ chỉ ḿnh Người mới có thể “xóa bỏ tội trần gian,” (Ga 1:29) hầu giải phóng nhân loại khỏi mọi thứ nô lệ. Sau khi được tràn ngập Thánh Linh, Đức Giêsu trở thành Đấng Kitô, Đấng được xức dầu. Sứ mệnh Người chỉ hoàn thành khi tất cả nhân loại được tha thứ. Người đă tha thứ vô điều kiện. Lượng tha thứ vô cùng vô tận. Không ai có thể tha thứ như Người. Chính v́ thế, Người mới có thể mời gọi chúng ta “hăy yêu thương kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đăi anh em.” (Mt 5:44) Ḷng yêu thương kẻ thù là ǵ, nếu không phải là sự tha thứ ? Tội lỗi đă biến nhân loại thành kẻ thù của Chúa và tạo một khoảng cách vô cùng giữa Thiên Chúa và con người. Xa Thiên Chúa là xa nguồn sống, là đi vào cơi tiêu diệt. Thế nhưng chính Thánh Linh trong Đức Giêsu đă mạc khải cho mọi người biết t́nh yêu mạnh hơn sự chết. Aân sủng đă lấp đầy hố thẳm. Từ nay con người không c̣n phải thất vọng v́ tội lỗi, nhưng tràn đầy niềm vui v́ được t́nh yêu Thiên Chúa giải thoát. Thế mới biết “không phải tội lỗi, nhưng t́nh yêu Thiên Chúa mới là điều căn bản” (The New Dictionary of Catholic Spirituality, 1993: 407) cho mọi suy tư và hành động nhân loại. Giải thoát khỏi tội lỗi cá nhân chỉ là một phần trong chương tŕnh cứu độ. Đúng hơn, sau khi được tha thứ, con người được hướng dẫn vào đườngï công chính. Nói khác, “hành động v́ công lư và ḥa b́nh là hệ quả chính sau khi nhận thức về t́nh yêu Thiên Chúa và nhu cầu cần được tha thứ của nhân loại.” (The New Dictionary of Catholic Spirituality, 1993: 407) THA THỨ VÀ H̉A B̀NH NHÂN LOẠI. Thế nhưng ngày nay, nhiều người c̣n nhân danh Thiên Chúa khoan nhân để đối xử bất bao dung với anh em. Thật là một xỉ nhục đối với Thiên Chúa. Họ không thể tha thứ cho anh em, v́ họ tưởng có thể kéo Thiên Chúa về phe ḿnh và biến Người thành phương tiện thực hiện những mưu đồ đen tối của ḿnh. Một cái nh́n hẹp ḥi như thế cần phải dẹp tan. Theo ĐGH Gioan Phaolô II, các nhà lănh đạo tôn giáo có trách nhiệm phải “từ chối và cô lập những người lợi dụng danh Thiên Chúa vào những mục tiêu và những hành động thực tế xúc phạm đến Người.” (CWNews, 21/1/2002) Nếu thực sự hiểu biết và tôn thờ Thiên Chúa, con người không thể không tha thứ cho nhau. Không tha thứ cho nhau, không thể có ḥa b́nh. Thực tế cho thấy cuộc chiến ngày càng leo thang giữa Palestine và Israel. Những cuộc khủng bố trả đũa nhau khiến cho bất cứ sáng kiến ḥa b́nh nào cũng lâm vào bế tắc. Đă đến lúc cần phải nh́n vào “Chiên Thiên Chúa” để t́m ra phương hướng cho những vấn đề tranh chấp hôm nay. Nếu chỉ dựa trên những tính toán tự nhiên, không bao giờ con người có thể tha thứ cho nhau. Tự nhiên ai cũng muốn ăn miếng trả miếng. Đó là sự khôn ngoan loài người. Không làm như thế sẽ bị đối phương chê là ngu dại. Người ta chỉ lo ăn thua, ngay cả trong đời sống hôn nhân và gia đ́nh ! Nếu muốn chung sống ḥa b́nh, nhân loại hôm nay cần hiểu biết lẫn nhau và thắt chặt mối giây thân ái. Đó là một công cuộc lớn lao và rất phức tạp. Các nhà lănh đạo tinh thần và tôn giáo đóng vai tṛ quan trọng trong công cuộc đó. Thực vậy, theo ĐGH Gioan Phaolô II, “tất cả các nhóm tôn giáo phải nhận thức rằng họ có chung một cam kết kiến tạo ḥa b́nh và công lư.” (CWNews 21/1/02) Công cuộc xây dựng ḥa b́nh không phải chỉ thuộc về các nhà chính trị, ngoại giao. Không ai có thể đứng ngoài các cuộc tranh chấp hôm nay. Nhất là khi các tên khủng bố nhân danh Thượng Đế để sát phạt anh em, các nhà lănh đạo tôn giáo càng thấy rơ vai tṛ của ḿnh hơn. Dù khác biệt nhau về niềm tin, nhưng họ đều có trách nhiệm khám phá và tŕnh bày một Thiên Chúa đầy ḷng bao dung tha thứ. Từ cái nh́n trung thực về Thiên Chúa như thế, nhân loại sẽ dễ dàng đi đến với anh em. Nhưng việc kiến tạo ḥa b́nh không chỉ là trách nhiệm của các nhà lănh đạo tinh thần. Trái lại, tất cả mọi người đều phải cầu nguyện cho tinh thần bao dung của Thiên Chúa thấm nhuần vào đại gia đ́nh nhân loại. Thật vậy, ĐGH Gioan Phaolô II cho rằng “nhân loại phải chung lời cầu nguyện để vượt qua ‘những nguy cơ của những đối kháng mới’ sau vụ khủng bố 11/9. ‘Bây giờ là lúc khẩn thiết phải cầu nguyện cho ḥa b́nh.’ Người thúc đẩy đặc biệt các cộng đoàn tôn giáo hăy đoàn kết cầu nguyện cho ḥa b́nh vào ngày đă ấn định.” (CWNews 21/1/02) Đúng hơn, cần phải cầu xin Thiên Chúa hoán cải ḷng người để sẵn sàng tin tưởng vào Thiên Chúa t́nh thương và chấp nhận tha nhân như những người anh em cùng chia sẻ một t́nh thương Thiên Chúa. Chỉ một ḿnh Thiên Chúa mới có thể tha thứ cho nhân loại. Chỉ một ḿnh Thiên Chúa mới có thể làm cho nhân loại sống bao dung và tha thứ như Người. Con người thực sự chỉ hạnh phúc và sống ḥa b́nh với nhau khi khôi phục được h́nh ảnh Thiên Chúa bao dung nơi chính ḿnh và cộng đoàn. Không thể nào khôi phục được h́nh ảnh tươi sáng đó, nếu con người không hết t́nh tha thứ cho nhau như Thiên Chúa đă tha thứ cho họ. Hơn ai hết, các Kitô hữu là những “Chiên Thiên Chúa” giữa thời đại hôm nay. Họ là những người đă được xức dầu như Đức Kitô. Họ cũng đă lănh nhận đầy đủ sức mạnh Thánh Linh để thực hiện công cuộc ḥa giải giữa Thiên Chúa và nhân loại. Nhân loại chưa ḥa b́nh, v́ c̣n nhiều Kitô hữu chưa nhận thức ḿnh là “những người đă được hiến thánh trong Đức Kitô Giêsu, được kêu gọi làm dân thánh,” (1 Cr 1:2) và “làm ánh sáng muôn dân, để đem ơn cứu độ (của Ta) đến tận cùng cơi đất.” (Is 49:6)
Lời Chứng
Về Con Chiên Cuộc gặp gỡ lạ lùng Tin Mừng Thứ Tư mở đầu với lời tựa tuyệt vời, một bài thơ về Ngôi Lời, cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa sự vĩnh cửu của Thiên Chúa và lịch sử củ loài người. Thánh Mát-thêu và thánh Lu-ca, nhờ hiểu biết về phỗ hệ, đă nối kết Đức Giêsu với các vị tỗ tiên, để tŕnh bày phẩm cách cao cả của Đấng Thiên Sai. C̣n thánh Gioan đi thẳng vào trung tâm mầu nhiệm : Ngôi Lời Thiên Chúa đă mặc lấy xác phàm nơi Đức Giêsu. Thực là một tuyên bố long trọng, dưới sự hướng dẫn của Thần Khí : Đức Giêsu được xác nhận chính thức do chính Thiên Chúa. Và thánh Gioan Tiền Hô, con người sống bởi Thần Khí và nói về Thần Khí, đă nhận ra Đấng được Thiên Chúa sai đến và giới thiệu Đấng ấy cho người khác. Trong Tin Mừng Thứ Tư, Đức Giêsu bắt đầu cuộc đời bên bờ sông Gio-đan, tại một ngôi làng tên là Bê-ta-ni-a, mà theo danh từ có nghĩa là "nhà qua đường". Một h́nh ảnh về Vượt Qua. Chính tại đây đă diễn ra cuộc gặp gỡ lạ lùng giữa người loan báo và người được loan báo. "Người-loan-báo" rời khỏi sa mạc, nơi thinh lặng, để nói, để công bố về Lời. Con người ông là kết tinh của toàn thể hàng ngôn sứ : A-mốt, người chăn nuôi đàn vật trở thành người thuyết; và Giê-rê-mi-a, vị tư tế bị trục xuất trở thành người diễn tả về Thiên Chúa. Có cả lời nói lẫn cử chỉ: Gioan đă chỉ vào Đức Giêsu và nói : ""Đây là Chiên Thiên Chúa". C̣n "Đấng-được-loan-báo", đến từ một nơi khác, một cách khác, không ai hiểu được : người ta chờ đợi sức mạnh, th́ Đấng Vô Tội xuất hiện. Điểm được nhấn mạnh là bản tính siêu vời của Thiên Chúa. Người là Đấng Thánh, là Ánh Sáng mà bóng tối của con người không thể bao phủ. "Người-loan-báo" đứng tại chỗ; h́nh ảnh của sự chờ đợi, đổng thời cũng cho thấy điểm dừng, điểm kết thúc của một thời kỳ. Thời kỳ của Cựu Ước, của các ngôn sứ. C̣n "Người-loan-báo" từ xa tiến đến : h́nh ảnh của sự xuất hiện, mở ra một thời kỳ mới. Thời kỳ của Tân Ước, của Đấng Thiên Sai. Và Gioan Tẩy Giả thú nhận : ""Tôi không biết Người"". Một khẳng định nền tảng. Vị Thiên Chúa này, không ai có thể biết được, trừ phi nhờ ân sủng; không ai gặp được, trừ phi được Thần Khí hướng dẫn. Khi làm phép rửa cho Đức Giêsu, vị ngôn sứ cuối cùng đă trao ch́a khóa của thế giới cũ cho Đấng đến mở ra thế giới mới. Như vậy, trong phép rửa, h́nh ảnh của việc ""đi qua"", ông khép lại giao ước cũ, và chỉ cho thấy Đất Hứa : nơi con người Đức Giêsu, Thủ Lănh của dân được quy tụ trong Thần Khí. Cuối cùng, việc hoán cải tâm hổn mà Gioan rao giảng sẽ dẫn đén niềm tin vào Đấng Thiên Sai, một niềm tin thấm nhuần ánh sáng và rất tinh tuyền. Sự sám hối là bước đầu tiên để đón nhận Mặc Khải về Đức Kitô, sự hiển linh của Thiên Chúa. Chiên của Thiên Chúa Với lời giới thiệu về Đức Giêsu của Gioan, người ta không đón chờ một vị bác sĩ, một nhà cải cách luân lư hay người làm phép lạ. Đấng được đợi chờ là Con Chiên, là của lễ được dâng lên để chuộc tội trần gian. Trong lịch sử của Dân Chúa, con chiên là biểu tượng cho việc giải thoát khỏi ách nô lệ Ai-cập. H́nh ảnh con chiên gắn liền với cuộc vượt qua - v́ thế được gọi là Chiên quợt qua. Nên hằng năm, khi cử hành lễ kỷ niệm cuộc Vượt Qua, Dân Chúa vẫn sát tế chiên để dâng lễ tạ ơn Thiên Chúa, Đấng đă cứu thoát họ. Hôm nay, con chiên là một con người, như ngôn sứ I-sai-a đă tiên báo: "Đức Chúa đă đổ trên đầu Người tội lỗi của tất cả chúng ta. Bị ngược đăi, Người cam chịu nhục, chẳng mở miệng kêu ca; như chiên bị đem đi làm thịt như cừu câm nín khi bị xén lông, Người chẳng mở miệng kêu ca". (Is 53,6-7). Con chiên vẫn thường được sử dụng trong việc dâng của lễ, do sự thanh khiết và dịu dàng. V́ vậy, con chiên là biểu tượng rất phù hợp với tính cách của Đấng Thiên Sai. Gioan đă giới thiệu Đức Giêsu là Chiên Thiên Chúa : điều này có nghĩa đặc biệt. Đó không phải là con chiên của dân, hay của bất cứ người phàm nào, nhưng là Con Chiên của Thiên Chúa. Con Chiên này được hiến tế, không phải v́ bị ép buộc do những kẻ mạnh hơn ḿnh, nhưng là do ḷng tự nguyện chu toàn nghĩa vụ t́nh yêu đối với kẻ tội lỗi. Hy lễ này cũng không phải do tay người phàm dâng lên, nhưng là hy lễ của Thiên Chúa, Đấng dâng hiến chính ḿnh. Phêrô, một môn đệ của Gioan, có lẽ đă có mặt trong buổi giới thiệu này. Về sau, ông đă diễn tả ư nghĩa của "Con Chiên" trong đoạn văn dưới đây : ""Anh em hăy biết rằng không phải nhờ những của chóng hư nát như vàng hay bạc mà anh em đă được giải thoát khỏi lối sống phù phiếm do cha ông anh em truyền lại. Nhưng anh em đă được cứu chuộc nhờ Bửu Huyết của con chiên vẹn toàn, vô t́ tích, là Đức Kitô"" (1 Pr 1,18-). Ngoài ra, theo tác giả sách Khải huyền, cũng là người theo Đức Giêsu ngay từ thời đầu, và nhất là đă có mặt dưới chân thập giá, khi Con Chiên của Lễ Vượt Qua mới bị sát tế, th́ ""Chiên Thiên Chúa"" là con chiên đầu đàn, là thủ lănh của những người đă ""trải qua cơn thử thách lớn lao"", và đang tiến tới ""nguồn nước trường sinh"" (x. Kh 7,14.17). Chính nhờ thái độ hoàn toàn tuân phục, Con Chiên đă mang lấy, đă xóa bỏ tội lỗi nhân loại, và đă trở nên Con Chiên Vĩnh Cửu, chiên đem lại ơn Cứu độ. Sống như Con Chiên Đức Giêsu đă được Chúa Cha sai đến làm Con Chiên gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại cũng như của từng người. Khi đáp lại lời kêu gọi của Người mà chạy đến kêu cầu danh Người, mọi tội lỗi của chúng ta sẽ được chính Người gánh lấy. Nhờ ḷng yêu mến và tuân phục của Người, chúng ta được nên thánh thiện, được giao ḥa với Thiên Chúa, và được quy tụ trong nhà của Người. Thực là một hổng ân lớn lao Thiên Chúa dành cho con người. Không những Người không trừng phạt nhân loại v́ tội lỗi của họ, nhưng đă sai Con của Người đến để chuộc tội cho họ. Vấn đề c̣n lại của con người là họ có nhận ra hổng ân đó hay không, có chờ đợi và sẵn sàng đón tiếp Đức Giêsu hay không, và có trao phó tất cả tội lỗi của ḿnh cho Con Chiên để được thứ tha và sống thánh thiện hay không. Hơn nữa, qua Bí tích Thanh Tẩy, mỗi người Kitô hữu đă được chọn làm "người tôi tớ", làm "ánh sáng" (Bài đọc 1), và "nên thánh" để làm chứng về Đức Kitô. Trong Đức Kitô và cùng với Đức Kitô, người tín hữu được mời gọi đảm nhận vận mệnh của thế giới, và không chỉ là vận mệnh là cuộc sống trần gian, nhưng quan trọng và thiết yếu, là cuộc sống vĩnh cửu. Nhờ việc đảm nhận vận mệnh trần gian, tức là chung vai gánh vác cuộc sống của con người, với mọi khỗ đau và nhọc nhằn, người tín hữu giới thiệu về sự hiện diện của Thiên Chúa, về ơn cứu độ trong Đức Kitô, Đấng được sai đến để cùng chia sẻ thân phận làm người... Thế nhưng, Đức Kitô, Chiên Thiên Chúa, đă đem lại ơn giải thoát nhờ đời sống khiêm tốn, vâng phục, th́ người Kitô hữu cũng phải sống như thế. Đức Kitô là Chiên Thiên Chúa, đổng thời cũng là Người Tôi Tớ : Người đă đến để ""phục vụ chứ không phải để được phục vụ"", đến để tuân phục mà không hề kêu ca, than trách. Người Kitô hữu cũng là khí cụ của Thiên Chúa, là người tôi tớ của Thiên Chúa để thực hiện kế hoạch của Người. Thực hiện rong khiêm tốn và yêu thương. "Sống với Con Chiên và sống như Con Chiên đó là đời sống duy nhất, là đời sống đích thực."
Đây Là
Đấng Xóa Tội Trần Gian Thưa quư vị. Cứ như dự tính th́ năm phụng vụ A là năm của Tin Mừng theo thánh Matthêo. Đúng như vậy, bởi v́ bài đọc Phúc Âm mấy tuần trước đều trích từ thánh nhân. Nhưng đặc biệt tuần này lại chuyển sang thánh Gioan và cũng cùng đề tài phép rửa của Chúa Giêsu bởi tay ông Gioan ở sông Giođanô. Bài đọc thứ nhất cũng vậy, một bài ca khác về người tôi tớ trung tín của tiên tri Isaia, giống như tuần vừa qua. Như thế Hội thánh có ư lưu lại một tuần nữa trong chủ đề sự hiển linh của Chúa Giêsu. Điều đó có ích để chúng ta đào sâu hơn về thần tính của Ngài. Các tuần tới sẽ tiếp tục trích Phúc Âm theo thánh Matthêo. Nhưng ngặt một nỗi, chẳng lẽ các nhà giảng thuyết phải lặp lại bài suy niệm của ḿnh ? Vậy tôi xin đề nghị một phương án khác : Tôi để ư thấy rằng mấy ḍng mở đầu của bài Tin Mừng hôm nay, Đức Chúa Giêsu được thánh Gioan giới thiệu là : "Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian" (The lamb of God who tabes away the "sin" of the world). Liệu có một lỗi chính tả ở đây không ? Từ "tội" (sin) nên để ở số nhiều (sins). Bởi lẽ ngày nay trên thế gian này tội lỗi nhiều quá, nhan nhản khắp hang cùng ngơ hẻm mà để ở số ít, e không đủ. Đúng ra phải để ở số nhiều mới thỏa đáng. Ngay trong Kinh Thánh hễ kể đến tội là dùng số nhiều. Có khi liệt kê thành danh sách. Hơn nữa lại có nhiều danh sách như vậy trong Tân ước và Cựu ước. Thí dụ : các danh sách của thánh Phaolô ở cuối các thơ của Ngài. Hoặc nếu quư vị không muốn mở Thánh Kinh th́ cứ kể ngay các lời cửa miệng như gian dối, lừa đảo, chiến tranh, cướp bóc, hôi của, bất trung, phản bội, kỳ thị, say sưa, giết người, gian dâm, cưỡng hiếp, x́ ke, ma túy, v.v và v.v… quư vị có thể tiến xa hơn rất nhiều nữa, bởi chúng ta đă quá quen thuộc với chúng. Chúng xảy ra hàng ngày trong mọi xă hội. Nếu chúng ta không là kẻ phạm tội th́ chí ít là nạn nhân của kẻ khác. Chẳng có nơi nào là không có tội. Ngay ở trong tâm hồn người ta cũng đầy tội lỗi. Hậu quả của chúng lại rất rơ ràng và khủng khiếp. Vậy dùng số ít nghe không ổn. Chẳng lẽ chỉ có một tội ? Hay tác giả Gioan ám chỉ đến tội nguyên tổ ? ông muốn nói : "Đấng xóa tội nguyên tổ ? cho nên dùng số ít ?" Chúng ta biết rất rơ truyện hai ông bà sa ngă và hậu quả tàn khốc của truyện đó. Hai người đă âm mưu chống lại lệnh cấm của Thượng đế. Họ đă khinh thường Ngài, coi lời Ngài không có kư lô nào ! Họ chẳng muốn có một hạn chế nào trên các hành động của họ. Họ muốn được hoàn toàn tự do, chẳng lệ thuộc vào ai. Lại c̣n lời hứa dối trá nếu họ bất tuân Thiên Chúa họ sẽ trở nên thần linh, làm chủ thể phân định lành dữ, tự lựa chọn lấy con đường phải đi, bẻ găy mọi tương giao với Tạo hóa. Vậy đó, từ nguyên thủy loài người đă có thứ tội gọi là tội tổ tông hay tội của thế giới, tội từ chối chấp nhận vương quyền của Thượng đế trên cuộc sống nhân loại, thất bại không cảm nhận được giá trị cao quư trong tương quan với Thiên Chúa. V́ vậy mà Gioan dùng số ít chăng ? Không phải vậy đâu. Xét cho thấu đáo th́ tội bắt nguồn từ tự do của chúng ta. Ngay từ giây phút tạo dựng, con người đă được Thiên Chúa ban cho có ư chí tự do, thay v́ sử dụng nó một cách lành thánh, th́ ông bà nguyên tổ đă lạm dụng, và ngày nay con cháu cũng vậy. Tuy nhiên, Thiên Chúa chẳng khi nào lấy lại tự do đó rồi bắt chúng ta phải sống kiếp nô lệ. Không có tự do thử hỏi cuộc sống con người ra sao ? Cho nên, mặc dầu lạm dụng, chúng ta vận c̣n được hưởng nền tự do đó. Thánh Kinh Cựu ước dùng nhiều từ để nói về sự lạm dụng tự do, ư nghĩa chung th́ là "đi ra ngoài quy định" hay "tội lỗi". Nó là cố t́nh từ bỏ Đức Chúa Trời như cùng đích của ḿnh mà chọn đi những con đường khác. Một trong các từ Cựu ước dùng là "Awon". Nó có nghĩa là mặc cảm lỗi lầm. Nó nhấn mạnh đến hậu quả của tội lỗi. Nó giày ṿ linh hồn, bóp méo lương tâm. Cách hiểu của Kinh Thánh như vậy có nghĩa rằng Thiên Chúa yêu thương loài người, muốn chia sẻ sự thân mật, gần gũi với nhân loại, muốn sống t́nh cha con với Adam, Evà. Nhưng hai ông bà đă phản loạn và tội lỗi nhảy vào bẻ găy mối tương giao tốt đẹp đó. Kết quả là loài người cảm thấy ân hận v́ hạnh phúc đă mất, lương tâm bị giày ṿ, xáo trộn. Hai ông bà quay đi hướng khác, ôm mặt khóc. Tiếng Chúa vang vọng khắp địa đàng : "Adam, Adam, con ở đâu ?" (St 3,9). Tiếng ấy bây giờ vẫn c̣n mỗi khi con người phạm tội. Trong văn chương của thánh Phaolô và thánh Gioan, tội lỗi được chuyển hóa từ hành động cá thể sang một nếp sống. Tội lỗi sống trong các tội nhân. Tội lỗi thi hành quyền lực trên tội nhân (Ga 8, 24) bắt các tội nhân làm nô lệ, lôi kéo các tội nhân xa rời Thiên Chúa. Thánh Phaolô mô tả điều này không bằng số lượng tội lỗi chúng ta phạm nữa, mà bằng chính t́nh trạng sinh sống cụ thể của nhân loại. Chúng ta hiến thân cho tội lỗi, tự nguyện sống dưới sự ḱm kẹp của nó và vong thân khỏi Thiên Chúa. Chúng ta sống dưới quyền lực của tội lỗi. Sau lễ Giáng sinh tôi đi chơi thành phố New-York, đến thăm nền đất Zêrô, trước đây là Trung tâm thương mại quốc tế, để cầu nguyện cho những người đă thiệt mạng, gia đ́nh họ và hàng trăm công nhân đang đào bới t́m kiếm những ǵ c̣n lại. Đây là một thí dụ điển h́nh về tội ác trần gian. Nó có ảnh hưởng khủng khiếp đến cách suy nghĩ và hành động mọi người trên quả địa cầu này. Gần đây ở Sài G̣n, chúng ta cũng có vụ Năm Cam. Ai có thể chối căi được tội ác kéo bè kéo đám của băng đảng đó ? Cầm tờ báo Công An thành phố trên tay, giở trang nào cũng thấy đăng tải tội ác. Toàn thể nhân loại đang sống dưới quyền lực của tội ác. V́ thế, Hiến chế "Vui mừng và hy vọng" của Công đồng Vaticanô II đă dựa trên chương VII của thơ Roma mà mô tả rơ nét tính phân hóa loài người v́ tội lỗi. Ai có thể cứu vớt chúng ta khỏi t́nh trạng bi thảm này ? Thánh Phaolô trả lời : "Tạ ơn Thiên Chúa, nhờ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta" (Rm 7,25) Tức chỉ Đức Giêsu Kitô mới làm được mà thôi. Thánh Gioan trong bài Tin Mừng hôm nay cũng trả lời tương tự : "Đây là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian". Từ "tội lỗi" xuất hiện nhiều nhất trong Phúc Âm theo thánh Gioan hơn là trong các Phúc Âm khác. Nó không mấy ám chỉ các hành động riêng lẻ cho bằng t́nh trạng đen tối của cuộc sống con người. Từ t́nh trạng này dẫn đến phạm tội. Do đó, thánh Gioan dùng từ tội ở số ít, tức Ngài muốn nói đến "lực" lôi kéo con người phạm tội. Ngay từ đầu, nhân loại đă bị ô nhiễm bởi lực đó, và nó c̣n tiếp diễn. Nó cư ngụ trong các tội nhân. Từ chối sự hiện diện của lực đó là chưa có chân lư vẹn toàn, c̣n tự lừa dối ḿnh. Vậy khi Gioan Tẩy giả trông thấy Chúa Giêsu lập tức ông nh́n ra vị chiến thắng tội lỗi hay nói cách khác : "Đấng xóa tội trần gian." Tuy nhiên, chúng ta không dễ ǵ mà thoát khỏi nanh vuốt của cái ác. Chúng ta được mang thai và sinh ra trong t́nh trạng tội lỗi. Bản tính nhân loại đă bị đánh trọng thương, dễ ǵ mà ngóc đầu lên nổi ? Tội đă che mắt chúng ta, những viễn tượng tốt đẹp, thánh thiện của tương lai đều bị tội lỗi che phủ làm sao nh́n cho thấy ? Nếu không có tay Chúa dẫn dắt, chúng ta vẫn c̣n ṃ mẫm trong tối tăm lầm lạc. Các lựa chọn của chúng ta vẫn c̣n ở trong nội dung hôi tanh của tội lỗi. Thánh Augustinô đă tóm tắt : "Tội là từ bỏ Đức Chúa Trời mà theo loài thụ tạo." Cho nên muốn thoát khỏi tội lỗi, chúng ta phải hối cải trở về với Thiên Chúa. Thiết lập lại tương quan tốt lành với Thượng đế. Nhưng chỉ có Thiên Chúa mới đủ quyền năng thắng được tội lỗi và thiết lập lại mối tương giao đó, Chúa Giêsu nhập thể để làm việc này. Ngài chịu đau khổ, chịu chết và sống lại để công bố ơn tha tội. Ngài mời gọi nhân loại chấp nhận t́nh thương của Thiên Chúa. Ngài biết rơ nhân loại đang mệt mỏi v́ gánh nặng tội lỗi. Chúng ta đang t́m những lối thoát giả tạo như phim ảnh, văn chương, du lịch … Nhưng tất cả những thứ đó chỉ là tạm bợ. Cái bền vững nhất là theo ngón tay chỉ bảo của thánh Gioan Tẩy giả trong bài Tin Mừng hôm nay. "Đây Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian" trong Ngài chúng ta sẽ t́m thấy hạnh phúc và b́nh an. Amen.
Chiên
Thiên Chúa “Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa bỏ tội trần gian”. Đó là lời thánh Gioan Tiền Hô giới thiệu Chúa Giêsu với dân chúng. Tại sao thánh Gioan lại dùng h́nh ảnh “Con Chiên” để nói về Chúa Giêsu, và Chúa Giêsu đă xóa bỏ tội cho nhân loại thế nào ? Trước hết, chúng ta biết, Chúa Giêsu có nhiều danh hiệu, một trong những danh hiệu quen thuộc là “Chiên Thiên Chúa”. Trong Tân Ước, Chúa Giêsu được gọi là “Chiên Thiên Chúa” tới 31 lần : 29 lần trong sách Khải Huyền và 2 lần trong sách Tin Mừng thứ 4. Con Chiên là h́nh ảnh mẫu mực của sự hiền lành, khiêm hạ, nhẫn nhục, chịu đựng. Ngôn sứ I-sai-a đă tiên báo về Chúa Giêsu : “Ngài như chiên con bị đưa đến ḷ sát sinh, như chiên mẹ im lặng không hề kêu la trước thợ xén lông”. Thực sự Chúa Giêsu đă giữ “im lặng” trước Hội đồng Do Thái, và không trả lời ǵ với Phi-la-tô và Hê-rô-đê. Đàng khác, con chiên c̣n là h́nh cảnh mẫu mực của sự hi sinh đền tội thay cho phạm nhân. Truyền thống Do Thái bắt đền tội bằng dâng con chiên. Ngày xưa, khi Thiên Chúa quyết định giải thoát dân Do Thái khỏi cảnh nô lệ Ai Cập, Ngài đă truyền cho mỗi gia đ́nh phải sát tế một con chiên đực, vừa tṛn một tuổi, không có t́ vết, phải ăn ngay chiều hôm đó, và phải lấy máu chiên bôi lên thành cửa, làm dấu để thiên thần đi qua mà không chinh phạt. Chính nhờ máu chiên vượt qua này mà các con trai đầu ḷng của người Do Thái thoát chết, và rồi thoát ách nô lệ, đi đến đất hứa, trở thành dân tộc hiến thánh của Thiên Chúa. Thánh Gioan Tiền Hô đă mượn h́nh ảnh con chiên vượt qua này để ám chỉ Chúa Giêsu. Ngài là Đấng vô tội những đă gánh lấy tội lỗi nhân loại. Truyền thống Kitô giáo luôn nh́n nhận Chúa Kitô là chiên vượt qua thực sự, Ngài là chiên vô tội và hoàn hảo, Ngài dùng máu ḿnh làm giá cứu chuộc nhân loại khỏi ách tội lỗi. Như vậy, Chúa Kitô với tính cách là “Chiên Thiên Chúa”, Ngài đă đền tội thay cho nhân loại. Tất cả tội lỗi của loài người đă được tẩy xóa nhờ cái chết đền tội của Ngài. Ngài đă tự do và tự nguyện thực hiện việc đền tội này chỉ v́ yêu thương con người. Nhưng nói Thiên Chúa đă xóa tội trần gian, mà tại sao chúng ta thấy không một nơi nào, thành thị cũng như thôn quê, chỗ hẻo lánh đến đâu chăng nữa, nếu đă có con người sinh sống, th́ ở đó có tội lỗi, nơi đó bị quyền lực của tội lỗi bao trùm, chi phối, điều khiển : tội người lớn, tội trẻ con, tội người giàu, tội người nghèo, tội nam giới, tội nữ giới, tội xă hội, tội cá nhân, tội công cộng, tội riêng tư… không c̣n nhân đức nào cả, như Bru-nô đă thốt lên trước khi tự vận: “Đâu đâu cũng thấy tội và tội, tội tràn ngập trước mặt tôi, nhân đức và thánh thiện ở đâu ? đó chỉ là những danh từ trống rỗng”. Phải, Thiên Chúa xóa bỏ tội chúng ta, nghĩa là Ngài đă cứu chuộc chúng ta, nhưng không có nghĩa là máu Ngài đă cất hết tội lỗi đi, v́ thế, con người đă được cứu chuộc vẫn có thể phạm tội, v́ Thiên Chúa không cho chúng ta khả năng không thể phạm tội, Ngài chỉ ban cho chúng ta khả năng chiến thắng tội lỗi, ban cho chúng ta khả năng chỗi dậy mỗi khi sa ngă. Cũng như cứu chuộc không có nghĩa là sẽ hết chết chóc, Chúa không cất sự chết đi, nên chính Ngài đă chết, nhưng chết để thắng cái chết. Cũng vậy, Chúa không cất tội lỗi đi, nhưng Ngài đă dạy chúng ta cách thắng tội lỗi. V́ vậy, nếu chúng ta muốn được cứu chuộc, chúng ta phải chiến đấu để thắng tội lỗi và thắng sự chết. Nếu chúng ta không muốn chiến đấu để được cứu chuộc, chúng ta hăy suy nghĩ câu chuyện sau đây : Thánh Ma-ke tu trong rừng ở Ai Cập, một hôm, ngài gặp một cái sọ người lây lất trong rừng, ngài hỏi : “Đây là sọ của ai ?” - “Tôi là sọ của một người ngoại giáo” - “Linh hồn ngươi ở đâu ?” - “Tôi đang ở trong hỏa ngục” - “Ngươi ở chỗ nào trong hỏa ngục ?” - “Sâu lắm, xa bằng từ đất lên trời” - “C̣n ai ở dưới ngươi nữa không ?” - “Thưa c̣n, những người Công giáo xấu, v́ họ đă được cứu chuộc, nhưng họ không làm ǵ để được cứu chuộc, họ ở sâu nhất so với các người khác”. Chúng ta không thể khoán trắng việc cứu chuộc cho Chúa mà không làm ǵ cả. Dù Chúa đă cứu chuộc, nhưng mỗi người phải cộng tác tích cực, nghĩa là ơn cứu chuộc của Chúa có giá trị phổ quát, Chúa đă hoàn thành việc cứu chuộc, nhưng hiệu quả hay sự áp dụng ơn cứu chuộc không nhất thiết phổ quát, mỗi người phải cộng tác vào ơn cứu rỗi của chính ḿnh. Đây chính là bài học chúng ta phải luôn ghi nhớ : để được cứu chuộc, mỗi người phải cộng tác, phải đóng góp phần ḿnh, ít nhất là một chút thiện chí. Để diễn tả chân lư này, một nhà văn Kitô giáo đă dựng một vở kịch, diễn tả vụ hành quyết một tên trọng phạm, tại một thị trấn nhỏ thời Trung cổ. Theo luật nhà nước, chỉ có một lối thoát chết duy nhất cho tử tội, là nộp đủ 1000 đồng tiền vàng để chuộc mạng. Nhà vua tỏ ra hào hiệp, tặng hết số vàng 700 đồng mang theo trong chuyến du hành. Hoàng hậu theo gương góp 200 đồng. Các cận thần cũng dốc hết túi. Người ta đếm được 997 đồng, c̣n thiếu 3 đồng, công lư không thể nhân nhượng, đành phải thi hành pháp lệnh. Toán hành quyết tṛng dây thừng vào cổ tên tử tội thiếu may mắn, sửa soạn rút dây. Bỗng có một tiếng kêu lớn : “Khoan đă, lục soát người nó coi, biết đâu đấy”. Tên đao phủ lục soát khắp người tội nhân, móc ra được 3 đồng hắn giấu kỹ trong dây lưng từ hồi nào mà hắn không nhớ. Thế là đủ 1000 đồng, hắn được thoát chết. Có lẽ chúng ta đều hiểu ư nghĩa của vở kịch này ? Nhà vua là Chúa Cứu Thế, hoàng hậu là nữ vương Maria, cận thần là các thánh và các Kitô hữu chân chính, quyên góp lập thành kho báu cứu đo. Dẫu sao vẫn thiếu một ít, một ít đó là phần đóng góp của mỗi người, ít nhất là bằng thiện chí, muốn thực hiện cuộc vượt qua từ đời sống tội lỗi vượt lên đời sống thánh thiện. Nói rơ hơn, Chúa Giêsu đă giải thoát chúng ta, điều đó chắc chắn lắm rồi, không c̣n hồ nghi ǵ hết. Nhưng chúng ta có muốn được giải thoát hay không, đó là tùy ở mỗi người, như thánh Âu-tinh đă nói : “Thiên Chúa không thể cứu chuộc chúng ta, nếu chúng ta không cộng tác”.
Đây Chiên Thiên Chúa,
Đấng xóa bỏ tội trần gian “Đây là Chiên Thiên Chúa, đấng xoá bỏ tội trần gian”, lời giới thiệu của thánh Gioan Tẩy giả thật đầy đủ và ư nghĩa. Lời giới thiệu này đầy đủ, Gioan đă chỉ ra cho chúng ta biết rằng : Đức Giêsu là đấng Mêsia, là Ngôn sứ, là đấng Mặc khải, là con Thiên Chúa và chính là Thiên Chúa. Lời minh chứng này rất có ư nghĩa với loài người chúng ta : Đức Giêsu là Đấng xoá bỏ tội trần gian, là Con Chiên sát tế để đền tội thay cho nhân loại, giao hoà với Chúa Cha và nâng con người lên địa vị làm con Thiên Chúa. “Đây là Chiên Thiên Chúa”, qua lời giới thiệu này, thánh Gioan Tiền hô muốn cho nhân loại biết về con người Đức Giêsu. H́nh ảnh con Chiên nói lên Đức Giêsu là Đấng vô tội, bị sát tế để gánh tội cho loài. Khi giới thiệu Đức Giêsu là Chiên Thiên Chúa, thánh Gioan cũng khẳng định ông không phải là Đấng Mêsia như nhiều người Do-thái thời bấy giờ lầm tưởng. Thậm chí, thánh Gioan đă hai lần nói : “tôi không biết Người” , thánh nhân muốn xoá ḿnh đi, để cho Đấng Cứu Thế được nổi bật lên. Gioan chỉ biết ḿnh là người mở đường, là tiếng hô trong sa mạc để cho mọi người nhận biết Đấng là đường, là sự thật và là sự sống. Là người được sai đi để dọn đường cho Đấng Mêsia, thánh nhân đă giới thiệu cho mọi người Đức Giêsu như lời nói: “có người đến sau tôi nhưng trổi hơn tôi, v́ có trước tôi” (Ga 1,30). Thánh Gioan Tiền Hô thật là một chứng nhân tuyệt vời và là một nhân chứng cho ánh sáng đích thực. Từ lời chứng của thánh Gioan Tẩy Giả, tự hỏi lại bản thân mỗi người, chúng ta đă ư thức ḿnh là chứng nhân cho Đức Giêsu như thánh nhân chưa ? Khi lănh nhận bí tích rửa tội, mỗi người đă trở thành ngôn sứ, là chứng nhân của Đức Kitô, theo ḍng thời gian ư thức về đời sống chứng nhân của chúng ta sẽ cao hơn hay bị lu mờ và mai một. Cũng từ lời chứng của thánh Gioan, chúng ta nhận ra sự khiêm nhường, trung thực nơi bản thân của thánh nhân. Gioan làm chứng cho Chúa để Chúa nổi bật lên c̣n ông th́ mờ đi. Chúa cũng muốn chúng ta làm chứng cho Chúa. Chúa muốn chúng ta giới thiệu Chúa cho mọi người để “danh Cha cả sáng Nước Cha trị đến”. Nhưng rất nhiều khi, thay v́ đi trước mở đường, trở thành người giới thiệu Chúa. Chúng ta lại mở đường hoặc giới thiệu về bản thân ḿnh v́ một lợi ích cá nhân nào đó. Nhiều lúc thay v́ làm chứng, chúng ta lại trở nên những tấm gương phản chứng. Nhiều khi làm chứng cho Chúa để Chúa nổi bật lên, chúng ta lại làm nổi bật bản thân và hạ thấp Chúa. “Đấng xoá bỏ tội trần gian”, lịch sử cứu độ loài người bắt đầu khi hai ông bà nguyên tổ phạm tội. Trong Cựu Ước khi nói đến Đấng Mêsia, dân Ít-ra-en liên tưởng đến một vị lănh đạo đứng đầu cuộc giải phóng đất nước khỏi sự đô hộ của ngoại bang, và thiết lập một vương triều bền vững. Nhưng Đấng Cứu Thế giáng trần không phải để lănh đạo một cuộc giải phóng vật chất, nhưng là cuộc giải phóng toàn nhân loại khỏi sự thống trị của tội lỗi. Đấng cứu tinh ấy chính là Đức Giêsu mà ông Gioan đă làm chứng : tôi đă thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người, và lời chứng này phù hợp với lời của Đấng đă sai thánh Gioan : “ngươi thấy thần Khí ngự trên ai th́ người đó chính là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần”. “Đấng xoá bỏ tội trần gian” : Đây là sứ mệnh của Đức Giêsu khi Ngài giáng thế và được Gioan chứng thực. Lời chứng của Gioan cũng là lời cảnh tỉnh cho thời đại hôm nay. Ngày nay, trước sự phát triển của nhiều ngành khoa học cũng như kinh tế, con người dường như đặt trọng tâm của đời ḿnh vào của cải vật chất. Tiền của là thước đo giá trị. Vật chất là cứu cánh của con người. Nhưng trên thế giới ngày nay, con người dường như ngày càng đánh mất ư nghĩa của cuộc sống. Chiến tranh, khủng bố, người bóc lột người,… làm cho nhân loại đang bị vong thân theo thời gian. Lạy Chúa Giêsu Thánh Thể, Xưa thánh Gioan đă giới thiệu Chúa là Đấng xoá bỏ tội trần gian cho mọi người. Nh́n lại cuộc sống bản thân, chúng con đă giới thiệu Chúa cho anh chị em ḿnh chưa ? chúng con đă giới thiệu Chúa như thế nào ? Là Đấng xoá tội và sống thân thiện mọi người hay chỉ là một vị thần xa vời, chỉ biết răn đe và trừng phạt. Nguyện xin Chúa biến đổi ḷng chúng con và làm cho chúng con “trở thành ánh sáng cho muôn dân, để mang ơn cứu độ của Ngài đến tận cùng trái đất”. Amen.
Ngón
Tay Kỳ Diệu Ngày xưa, trong cuộc đàm đạo với Dighanakha, Đức Phật nói : “Giáo pháp của tôi là một phương tiện đi vào thực tại chứ không phải là để miêu tả thực tại, cũng như ngón tay chỉ lên mặt trăng không phải là mặt trăng. Người khôn khéo phải nương vào ngón tay để thấy được mặt trăng. Nếu cố chấp vào ngón tay, nếu cho ngón tay là mặt trăng th́ sẽ không có cơ hội nào thấy được mặt trăng cả.” (1) C̣n h́nh ảnh nào diễn tả con đường t́m chân lư tuyệt vời hơn ?! Trên bầu trời, mặt trăng vẫn c̣n đó. Nhưng có lẽ ngày nay thiếu một ngón tay chỉ mặt trăng. Phải cấp thiết t́m ra ngón tay chỉ mặt trăng. Nhưng t́m đâu bây giờ ? May thay, trong Tân Ước, một ngón tay kỳ diệu đă chỉ cho nhân loại không phải thấy mặt trăng, nhưng Mặt Trời Công Chính. Ngón tay đó là ông Gioan Tẩy giả. Mặt Trời Công Chính là Chúa Giêsu Kitô. Nương theo ngón tay đó, chắc chắn chúng ta sẽ thấy Mặt Trời Công Chính đang chiếu sáng, dù mây mù bao phủ trái đất. NGÓN TAY GIOAN Một con người kỳ lạ như Gioan không dễ kiếm thấy trên trần gian. Ông có một lối sống khác hẳn mọi người. Lời chứng của ông vượt xa các ngôn sứ trong Cựu ước. Không phải chỉ có lời chứng, nhưng cả phép rửa, ông cũng nhắm ‘mạc khải’ về Chúa Giêsu. Quả thực, chính ông quả quyết : “Tôi đến làm phép rửa trong nước, để Người được tỏ ra cho dân Israel.”(Ga 1:31) Để củng cố lời chứng của ḿnh, ông c̣n cho biết chính mắt ông đă chứng kiến một cảnh tượng khác thường nơi con người Đức Giêsu : “Tôi đă thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người. Tôi đă không biết Người. Nhưng chính Đấng sai tôi đi làm phép rửa trong nước đă bảo tôi: ‘Ngươi thấy Thần Khí xuống và ngự trên ai, th́ người đó chính là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần.’ Tôi đă thấy, nên xin chứng thực rằng Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn."(Ga 1:32-34) Như thế, trên đường t́m đến sự thật, ông Gioan đă được Thiên Chúa củng cố và dẫn dắt để có thể nhận diện Chúa Giêsu và giới thiệu cho mọi người. Riêng cá nhân ông đă phải chuẩn bị rất nhiều. Sau bao nhiêu năm tu luyện trong hoang địa, ông đă có sẵn một tâm hồn khiêm nhường để đón nhận sự thật. Bởi đó, Thiên Chúa đă không vẽ đường chỉ lối tường tận cho ông. Có ngôn sứ nào được vinh dự lớn lao đến thế?! Nếu không có khiêm tốn và chân thành, chắc chắn Gioan đă không thể mở rộng tâm hồn đón nhận sự thật. Thời đó ông đang nổi tiếng khắp nơi. Bao nhiêu vinh dự và lợi lộc có thể dễ dàng đến với ông. Mọi người hâm mộ đến nỗi tưởng ông là vị Thiên Sai. Nhưng ông cương quyết khước từ. Ông chỉ nhằm một mục đích: “Người phải nổi bật lên, c̣n thầy phải lu mờ đi.”(Ga 3:30) Ai có thể từ bỏ như ông Gioan? Ông biết ḿnh chỉ là ngón tay nhỏ bé trước một mặt trời vô cùng lớn lao là Chúa Giêsu Kitô. Nhưng nếu không có ngón tay nhỏ bé đó, làm sao nhân loại thấy được vừng trăng hay mặt trời? Chúa Giêsu quả quyết với người Do thái: “Ông Gioan đă đến chỉ đường công chính cho các ông.” (Mt 21:32) Ông đă chết trên con đường công chính đó. Từ chỗ nhận biết sự thật về con người Chúa Giêsu, ông Gioan c̣n phóng tầm nh́n tới tương lai của Chúa. Giờ đây, ông không c̣n là vị tiền hô nữa. Ông mời gọi mọi người nh́n thẳng vào Con Người đang đến : "Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá bỏ tội trần gian.”(Ga 1:29) Từ việc xác định vị trí của Chúa trong Kinh Thánh đến việc báo trước công cuộc cứu độ do Chúa thực hiện, ông Gioan đă làm cho mọi người kinh ngạc. Kinh ngạc không phải do ông có ḷng khiêm tốn, nhưng v́ ông phóng cái nh́n về một biến cố rất xa, xa tới tận đồi Canvê, nơi Chúa Giêsu sẽ chịu đóng đinh để cứu độ nhân loại. Hơn hẳn con chiên trong Cựu Ước, Con Thiên Chúa đă đích thân đổ máu hy sinh chính mạng sống ḿnh để lập giao ước mới. Như thế, Chúa đă họa lại giao ước giữa Thiên Chúa và con người. Khi giới thiệu Chúa là “Chiên Thiên Chúa xóa bỏ tội trần gian,” ông Gioan nghĩ ngay đến những tội nào, nếu không phải là những tội bất công con người đă phạm đến Thiên Chúa và đồng loại? Tất cả những lời giảng của ông và của Chúa sau này cũng xoay quanh những tội vô cùng nặng nề đó. Cả Chúa và ông đều là nạn nhân của những cơ chế bất công. Nhưng nhờ chết như thế, ông mới hoàn thành sứ mạng làm chứng cho Sự Thật và Chúa mới đem lại sự công chính cho nhân loại. Nếu không nhờ Gioan, chắc chắn nhân loại không thể sớm nhận ra sự thật nơi Chúa Giêsu. Không những ông đă cho thấy sứ mệnh cứu độ, nhưng cả vị thế của Chúa nơi cung ḷng Chúa Cha nữa. Ông c̣n quả quyết : “Tôi đă thấy, nên xin chứng thực rằng Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn."(Ga 1:34) Những chứng từ của Chúa Cha và Thánh Linh càng củng cố lập trường của ông về Chúa Giêsu và làm cho mọi người tin tưởng vững chắc vào vai tṛ đang lên của Đấng đến sau ông, nhưng có trước ông. Như thế, ông đă trở thành con đường cho mọi người đi đến với Chúa Giêsu. CÔNG LƯ : ĐƯỜNG DẪN TỚI CHÂN LƯ Nếu theo ngón tay Gioan, con người sẽ khám phá thấy Chúa Giêsu là nguồn sống. Cuối cùng, chính Chúa Giêsu cũng là con đường dẫn đến Thiên Chúa Cha. Con đường ấy được chính Chúa Cha tuyển chọn và Chúa Thánh Linh bồi đắp. Ai đi trên con đường ấy, chắc chắn sẽ gặp được mạch sống dồi dào và sự thật giải thoát. Có Chúa Giêsu là có cả một nguồn ánh sáng, v́ Người đă được Thiên Chúa đặt “làm ánh sáng muôn dân, để đem ơn cứu độ đến tận cùng cơi đất.” (Is 49:6) Ơn cứu độ đă đem đến cho con người một phẩm vị mới, phẩm vị làm Con Thiên Chúa. Quả thực, “trong Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa làm người, Thiên Chúa đă giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi và cho chúng ta thấy con đường đi lên và mục tiêu chúng ta phải cố gắng vươn tới.” (2) Nhân phẩm là một quà tặng tuyệt vời của Thiên Chúa, nhưng cũng là một giá trị cao cả con người phải dầy công mới có thể tạo lập. Nhân phẩm đă được chính Thiên Chúa đề cao khi truyền lệnh : “Ngươi phải yêu thương tha nhân như chính ḿnh.”(Mc 12:31) T́nh yêu đ̣i sự kính trọng tương xứng. Không ai giải thích được tại sao nơi trái tim con người có một mối tương liên với Thiên Chúa và một chiều kích mở ra với tha nhân bằng một t́nh yêu cụ thể. T́nh yêu này đ̣i ta phải đối xử với tha nhân như một tha ngă, dù họ là kẻ thù (x. Mt 5:43-44) (3) Chính Chúa Giêsu đă mở ra chiều hướng mới cho ta nh́n thấy tha nhân như người anh em cần được phục vụ một cách vô điều kiện. Chỉ khi nào hoàn toàn thoát khỏi cái tôi như Chúa Giêsu, ta mới có thể phục vụ tới mức chết cho người ḿnh yêu, bất chấp ḿnh có được yêu hay không. Quả thực, “Chúa Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa. Trong Người và nhờ Người, thế giới và con người đạt đến chân lư thực sự và trọn vẹn. Nhờ biến cố Chúa Giêsu Nhập Thể, hiến ḿnh trên thánh giá, từ bỏ đến chết, Thiên Chúa gần gũi vô cùng với con người. Mầu nhiệm ấy cho thấy càng nh́n các thực tại nhân loại dưới ánh sáng kế hoạch Thiên Chúa và sống hiệp thông với Người, họ càng được mạnh sức và giải thoát ngay trong bản tính đặc biệt và tự do của họ.” (4) Đạt tới t́nh trạng đó, Kitô hữu sẽ trở thành con đường dẫn tha nhân đến sự thật là Chúa Kitô. Họ có thể thực hiện kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa nhờ những nỗ lực xây dựng công lư và ḥa b́nh. Kế hoạch đó nhằm “biến cải các tương quan xă hội nhằm đáp ứng các đ̣i hỏi của Nước Thiên Chúa. Sự biến cải đó không dứt khoát gắn chặt vào những hoàn cảnh cụ thể. Đúng hơn, đó là công tác Chúa ủy thác cho cộng đoàn Kitô hữu phát triển và thực hiện khi họ phản tỉnh và thực hành nhờ Tin Mừng. Chính Thánh Linh đang hướng dẫn dân Thiên Chúa, cùng lúc thẩm nhập vào vũ trụ. Đôi khi Thánh Linh cũng gợi mở ra những con đường mới mẻ và thích hợp để họ thực thi trách nhiệm một cách sáng tạo.” (5) Thánh Linh đang tung ra bao nhiêu sáng kiến cho Kitô hữu đáp ứng những nhu cầu khẩn thiết của thời đại. Nhu cầu khẩn thiết của thời đại chính là ḷng khát khao công lư. Nỗ lực tranh đấu cho công lư là làm chứng cho Chúa Kitô. Không có công lư, không thể có nhân quyền. Công lư là con đường đưa tới chân lư. Nhưng ngược lại, không có chân lư, cũng không thể nh́n rơ bản chất và đặc chất của công lư. Con đường công lư phải được xây dựng bằng máu và nước mắt. Công lư bị xúc phạm nặng nề nhất khi người ta không coi trọng phẩm chất tâm linh nơi con người. Khi chà đạp quyền tự do tôn giáo, người ta coi thường tất cả mọi thứ nhân quyền. Quyền tự do tôn giáo đă được Bản Hiến Chương LHQ nh́n nhận từ lâu. Nhưng bao giờ con người mới chịu nh́n nhận quyền cơ bản đó của anh em đồng loại? Phải sống trong một thế giới tự do thực sự, chúng ta mới hiểu được tất cả nét cao đẹp của nhân quyền trong lănh vực tôn giáo. Ngày 16/01/2008 vừa qua, đứng giữa thế giới Hồi giáo vắng bóng tự do tôn giáo, TT Bush thẳng thắn tuyên bố : “ Tổng Thống Thomas Jefferson coi tự do thờ phượng là một trong những hồng ân lớn nhất của nước Mỹ. Theo ông, ở các nước khác, tự do thờ phượng bị xem như không phù hợp với việc cai trị đúng đắn. Thế nhưng kinh nghiệm chúng tôi cho thấy tự do thờ phượng là nguồn trợ lực tuyệt hảo cho chính quyền.” (6) Từ nay, hy vọng ngày 16/01 mỗi năm sẽ là dịp nhắc nhớ mọi người về quyền tự do căn bản và cao quư nhất của con người trên mặt đất. Không hiểu tại sao một quyền cơ bản như thế lại bị chối từ trong các nước đang mong phát triển và ổn định về mọi mặt, nhất là Việt nam ?! Tại sao tôn giáo ở nước này được nh́n nhận như một con đường đưa tới hạnh phúc phú cường, th́ ở nước khác lại bị coi là thuốc phiện mê hoặc hay một kỳ đà cản mũi tiến bộ ? Tóm lại, nhờ thánh Gioan Tẩy Giả, nhân loại nhận biết Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa bỏ tội trần gian. Ngón tay Gioan đă chỉ cho chúng ta thấy rơ sức mạnh nơi Chúa. Từ lúc Thánh Linh ngự xuống trên Người, không kẻ thù nào có thể đè bẹp con người nữa. Giáo hội hôm nay đang cố gắng trở thành ngón tay chỉ cho mọi người thấy Mặt Trời Công Chính là Chúa Kitô. Chính khi nỗ lực tranh đấu cho công lư, Giáo Hội đang xây dựng một con đường dẫn đến Chúa là Ḥa b́nh của nhân loại. Lạy Chúa, xin cho GHVN chúng con đủ sức mạnh làm chứng cho Chúa trong giai đoạn khó khăn này. Xin cho chúng con đừng bao giờ hèn nhát đầu hàng cơ chế bất công, kẻo chúng con làm ô danh Chúa. Amen. (đỗ lực 20.01.2007)
1. Thích Nhất Hạnh, Đường Xưa Mây Trắng, 1999:200. 2. Toát Yếu Học Thuyết Xă Hội của Giáo Hội, 17. 3. ibid., 40. 4. ibid., 45. 5. ibid., 53. 6. http://www.assistnews.net/STORIES/2008/s08010110.htm
| |